Ετήσια συντήρηση οχημάτων Σ.Ε.Δ.Α.

ΣΕΔΑ1

ΣΕΔΑ4  Πριν τοποθετηθεί η δεξαμενή

Όπως κάθε χρόνο έτσι και εφέτος  τα  πυροσβεστικά οχήματα του Συλλόγου Εθελοντών Δασοπυροσβεστών Άνδρου έχουν περάσει από την ετήσια συντήρηση- επισκευή ώστε να είναι ετοιμοπόλεμα για την νέα αντιπυρική περίοδο που διανύουμε. Στο πλαίσιο λοιπόν αυτής της  συντήρησης δυο οχήματα εστάλησαν στην Αθήνα για βάψιμο (ΣΕΔΑ1 –ΣΕΔΑ4).  Να ευχαριστήσουμε τους κ. Τσεπέρκα Γιάννη - Μουγή Βασίλη και Μπουρούτη Ίρις που κάλυψαν το χρηματικό ποσό της επισκευής των δυο οχημάτων καθώς  για πολλοστή φορά στηρίζουν το έργο του Συλλόγου μας. Επίσης θέλουμε να ευχαριστήσουμε την Εταιρεία FAST FERRIES που με τα πλοία της ΘΕΟΛΟΓΟΣ Π και ΑΝΔΡΟΣ  για μια ακόμη φορά κάλυψαν δωρεάν τη μεταφορά τους από Άνδρο προς Ραφήνα και την επιστροφή αυτών στην Άνδρο.

Το νεοαποκτηθέν πυρ. όχημα

Ύστερα από πολλές προσπάθειες έφθασε προχθές το βράδυ (27-6-2011) στο νησί μας το νέο πυροσβεστικό όχημα που θα διαθέτει πλέον ο  Σύλλογος Εθελοντών Δασοπυροσβεστών Άνδρου. Πρόκειται για ένα φορτηγό Mercedes Benz 1219 με δυνατότητα μεταφοράς 2600 lit. νερού. Έτσι λοιπόν το μηχανοκίνητο δυναμικό του Συλλόγου μας αποτελείται από δύο σχεδόν ίδια Mercedes Benz τύπου Unimog U1300L και το νέο μας απόκτημα (ΜΒ 1219). Ένα εκ των τριών οχημάτων του ΣΕΔΑ θα μεταφερθεί στο Γαύριο, όπου θα είναι στη διάθεση της ομάδας του Συλλόγου μας που βρίσκεται εκεί. Με αυτό τον τρόπο η επέμβαση εφόσον χρειασθεί, θα είναι αμεσότερη και επομένως πιο αποτελεσματική.

Το όχημα ήρθε από το Issum της Γερμανίας οδικώς, καθώς αυτός ήταν ο οικονομικότερος τρόπος μεταφοράς του. Ο οδηγός που το μετέφερε ταξίδεψε αεροπορικώς, για Γερμανία την περασμένη Τετάρτη. Το παρέλαβε την ίδια ημέρα και έφθασε στην Βενετία το Σάββατο το πρωί. Με την βοήθεια του πρακτορείου της κ. Στυλιανού Άννας και ύστερα από πολύ προσπάθεια εξασφαλίσθηκε  εισιτήριο με το πλοίο Hellenic Trader της Hellenic Seaways που κάνει δρομολόγια Βενετία – Κόρινθο. Οπωσδήποτε πρέπει να αναφέρουμε ότι βοήθησε επίσης και ο ανδριώτης καπετάνιος του πλοίου κ. Χαζάπης Γιαννούλης. Δευτέρα πρωί το αυτοκίνητο ήταν στη Κόρινθο και την ίδια μέρα το απόγευμα ταξίδεψε από Ραφήνα για Άνδρο με το Superferry II της Golden Star Ferrieς. Πρέπει επίσης να πούμε ότι η Golden Star Ferrieς ανταποκρίθηκε άμεσα στο αίτημα μας για δωρεάν μεταφορά του πυροσβεστικού μας οχήματος.

Ευχαριστούμε πολύ

1. Την Golden Star Ferries για την ΔΩΡΕΑΝ μεταφορά του πυροσβεστικού μας αυτοκινήτου.

2. Το πρακτορείο της κ. Στυλιανού Άννας, αλλά και τον κ. Χαζάπη Γιαννούλη για την εξασφάλιση του εισιτηρίου από Βενετία – Κόρινθο.

Και φυσικά τους δωρητές του ποσού που χρειάσθηκε για να καλυφθεί το κόστος αγοράς του:

·        κ. Γουλανδρή Πέτρο

·        κ. Γουλανδρή Ιωάννη

·        Ιερά Μητρόπολη Σύρου

·        κ.   Πολέμη Λευτέρη

Παρουσίαση των αποτελεσμάτων της αντιπυρικής περιόδου 2010 από τον Αρχηγό Π.Σ.

10/12/2010Το Πυροσβεστικό Σώμα έχει οργανώσει ένα ευέλικτο μηχανισμό με σκοπό την προστασία των πολιτών και της περιουσίας τους καθώς επίσης και του δασικού πλούτου της χώρας μας. Κάθε χρόνο στα πλαίσια της προετοιμασίας του μηχανισμού για την αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών πραγματοποιούνται συσκέψεις που σκοπό έχουν τη βελτίωση της αντίδρασης του μηχανισμού και την αποτροπή εκτεταμένων καταστροφών. Την φετινή χρονιά με την ολοκλήρωση της αντιπυρικής περιόδου , τα αποτελέσματα ήταν ιδιαίτερα θετικά. Είναι γεγονός όμως ότι στην προσπάθεια που πραγματοποιείται από το έτος 1998, ιστορική χρονιά για το Πυροσβεστικό Σώμα αφού η Πολιτεία του ανέθεσε την καταστολή των δασικών πυρκαγιών, το Πυροσβεστικό Σώμα βρήκε αρωγούς και συμπαραστάτες όλους τους εμπλεκόμενους φορείς. Κατά την στατιστική ανάλυση όλων των ετών θα παρατηρήσουμε ότι ο αριθμός των δασικών πυρκαγιών παραμένει σταθερός και κυμαίνεται σε ένα μέσο όρο της τάξεως των δέκα χιλιάδων (10.000) πυρκαγιών ανά έτος. Τη φετινή αντιπυρική περίοδο ο αριθμός των πυρκαγιών μέχρι την 31η Οκτωβρίου ανήλθε στις επτά χιλιάδες επτακόσιες είκοσι τρείς (7.723) πυρκαγιές. Όσον αφορά όμως τις καμένες εκτάσεις θα παρατηρήσουμε μια σημαντική διακύμανση από έτος σε έτος καθώς είναι γνωστό ότι οι δασικές πυρκαγιές είναι ένα δυναμικό φαινόμενο άρρηκτα συνδεδεμένο με πλήθος παραγόντων που επηρεάζουν την εξέλιξη τους όπως οι καιρικές συνθήκες, η μορφολογία του εδάφους, ο όγκος και η κατάσταση της συσσωρευμένης καύσιμης ύλης καθώς και πλήθος άλλων κοινωνικών και οικονομικών παραγόντων. Για την φετινή περίοδο ο συνολικός αριθμός καμένων εκτάσεων από την αρχή του έτους έως και την 31η Οκτωβρίου 2010 είναι εκατόν σαράντα πέντε χιλιάδες τριακόσια εξήντα ένα (145.361) στρέμματα. Ο μέσος όρος στρεμμάτων ανά πυρκαγιά για το έτος 2010 ανέρχεται στα δεκαοκτώ στρέμματα και οκτακόσια είκοσι τετραγωνικά (18,820) και κυμαίνεται σε χαμηλά επίπεδα σε σχέση με τα προηγούμενα έτη. Πιο συγκεκριμένα από τα στοιχεία που προέρχονται από την Διεύθυνση Πληροφορικής του Αρχηγείου Πυροσβεστικού Σώματος και αφορούν τις καμένες εκτάσεις ανά κατηγορία έχουμε να αναφέρουμε τα εξής συνολικά στοιχεία καμένων εκτάσεων ανά την Επικράτεια: 1. 11.055 στρέμματα Δασών. 2. 51.492 στρέμματα Δασικών εκτάσεων. 3. 15.233 στρέμματα Υπολείμματα καλλιεργειών. 4. 35.292 στρέμματα Χορτολιβαδικών εκτάσεων. 5. 27.830 στρέμματα Γεωργικών εκτάσεων. 6. 4.068 στρέμματα Καλαμιών — Βαλτών. 7. 370 στρέμματα Σκουπιδότοπων. 8. 21 στρέμματα Αλσών. Από τα προαναφερόμενα βλέπουμε ότι το σύνολο των καμένων στρεμμάτων που αφορούν δάση και δασικές εκτάσεις είναι ιδιαίτερα χαμηλά και ανέρχονται συνολικά στα εξήντα δύο χιλιάδες πεντακόσια σαράντα επτά (62.547) στρέμματα. Αναλύοντας τον αριθμό έναρξης των δασικών πυρκαγιών ανά μήνα θα παρατηρήσουμε ότι η αύξηση της θερμοκρασίας κατά το μήνα Απρίλιο συνέβαλε στις αυξημένες ενάρξεις δασικών πυρκαγιών, παρ’ όλο που αυτός ο μήνας είναι εκτός αντιπυρικής περιόδου. Κατά την διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου και συγκεκριμένα για τους μήνες Ιούλιο, Αύγουστο και Σεπτέμβριο κορυφώνεται ο αριθμός ενάρξεων των δασικών πυρκαγιών. Συνολικά κατά την διάρκεια αυτών των μηνών, οι ενάρξεις των πυρκαγιών (4.216 συμβάντα ), είναι πάνω από τις μισές για το τρέχον έτος, αυξάνοντας σημαντικά το μέσο όρο. Συγκεκριμένα όπως αποτυπώνεται στον ανηρτημένο πίνακα, το ποσοστό ανέρχεται στο πενήντα τέσσερα κόμμα πενήντα εννιά τοις εκατό (54,59%). Παράλληλα παρατηρούμε την αύξηση των καμένων εκτάσεων κατά τους καλοκαιρινούς μήνες καθώς οι καιρικές συνθήκες είναι ιδιαίτερα ευνοϊκές τόσο για την έναρξη όσο και για την επέκταση των δασικών συμβάντων. Όπως τα προηγούμενα χρόνια, έτσι και κατά την φετινή αντιπυρική περίοδο, οι μεσημβρινές ώρες είναι αυτές που παρουσιάζουν την μεγαλύτερη επικινδυνότητα από άποψη έναρξης ενός συμβάντος δασικής πυρκαγιάς και συγκεκριμένα από 12:00 έως 19:00 όπου, οι ενάρξεις ξεπερνούν τις πεντακόσιες ( 500 ). Οι δυνάμεις που έλαβαν μέρος σε επιχειρήσεις κατάσβεσης παρουσιάζονται ως εξής: 1. 46.676 επεμβάσεις Πυροσβεστικών υπαλλήλων 2. 6.563 επεμβάσεις πεζοπόρων τμημάτων. 3. 2.401 επεμβάσεις Εθελοντών. 4. 310 επεμβάσεις προσωπικού Ενόπλων Δυνάμεων. 5. 116 επεμβάσεις Λοιπών Δυνάμεων (Προσωπικό Δημοσίων Υπηρεσιών και Ο.Τ.Α., Μέλη Συλλόγων, Ιδιώτες). Τα μέσα που επενέβησαν σε επιχειρήσεις κατάσβεσης έχουν ως εξής: 1. 19.614 έξοδοι Πυροσβεστικών Οχημάτων. 2. 1.288 έξοδοι Οχημάτων ΟΤΑ. 3. 531 έξοδοι Βυτιοφόρων Οχημάτων. 4. 366 έξοδοι Μηχανημάτων. 5. 253 έξοδοι Αεροσκαφών CL — 415. 6. 252 έξοδοι Αεροσκαφών CL — 215. 7. 497 έξοδοι Αεροσκαφών ΡΕΖΕΤΕL. 8. 222 έξοδοι Μισθωμένων Ελικόπτερων. 9. 3 έξοδοι Ελικοπτέρων Chinook Ο συνολικός χρόνος επεμβάσεως των εναέριων μέσων στην αντιμετώπιση των πυρκαγιών έχει ως εξής: α. 2.789 ώρες Εθνικός Εναέριος Στόλος ( 215, 415, PEZETEL,CH-47) β. 2.333 ώρες Μισθωμένων Ελικοπτέρων. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το χρονικό διάστημα κατά το οποίο ένα συμβάν δασικής πυρκαγιάς τίθεται υπό έλεγχο. Όπως παρατηρούμε το (73,07%) τέθηκε υπό έλεγχο εντός των τριών πρώτων ωρών και το (94,44%) εντός του πρώτου εικοσιτετράωρου. Από τα στατιστικά στοιχεία της Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού προκύπτει ότι, από τη αρχή του έτους έως και τον μήνα Σεπτέμβριο, τα αίτια των πυρκαγιών για τα οποία έχει ολοκληρωθεί η προανάκριση έχουν ως εξής: α. Αμέλεια 33,95 % β. Πρόθεση 36,99 % γ. Τυχαία 3,89 % δ. Φυσική 6,02 % ε. Άγνωστη 19,15 % Η ανάλυση των αιτιών ενάρξεως των πυρκαγιών παρουσιάζονται αναλυτικά στον αναρτημένο πίνακα και προκύπτει ότι οι γυμνές φλόγες και τα υπολείμματα καπνίσματος καταλαμβάνουν σημαντικά ποσοστά. α. Γυμνές φλόγες 51,80% β. Φυσικά φαινόμενα 2,88% γ. Υπολείμματα καπνίσματος 15,98% δ. Σπινθήρες 2,44% ε. Ηλεκτρισμός — βραχυκύκλωμα 2,49% στ. Αυτοσχέδιοι εμπρηστικοί μηχανισμοί 0,60% ζ. Ρίψη βεγγαλικών 0,38% η. Πυρακτωμένες επιφάνειες 0,24% θ. Χρήση εκρηκτικών 0,11% ι. Διαρροή — διαφυγή και ανάφλεξη 0,06% ια. Άλλες αιτίες 23,02% Παραπέμφθηκαν στον αρμόδιο Εισαγγελέα με τις κατηγορίες του εμπρησμού διακόσια εξήντα τέσσερα (264) άτομα από τα οποία τα ογδόντα δύο (82) κατηγορούνται για εμπρησμό από πρόθεση και τα εκατόν ογδόντα δύο (182) για εμπρησμό από αμέλεια. Για ενενήντα τρία (93) άτομα ακολουθήθηκε η αυτόφωρη διαδικασία και οδηγήθηκαν στον αρμόδιο εισαγγελέα όπου, στα σαράντα επτά (47) άτομα αποδόθηκε η κατηγορία του εμπρησμού από αμέλεια και στους σαράντα έξι (46) η κατηγορία του εμπρησμού από πρόθεση. Από τη διαδικασία αυτή κρίθηκαν προφυλακιστέα δέκα (10) άτομα. Τα κίνητρα των δραστών από πρόθεση είναι: α. 37,8 % κακόβουλη ενέργεια β. 42,2 % βελτίωση βοσκοτόπων γ. 8,1 % ενέργειες ψυχικά ασθενών δ. 11,9 % άλλο κίνητρο Πλέον των ανωτέρω στατιστικών στοιχείων θα πρέπει να γίνει και ιδιαίτερη μνεία στις αποφάσεις που λήφθηκαν προκειμένου να βελτιωθεί ο μηχανισμός δασοπυρόσβεσης και να τεθεί σε ένα διαφορετικό πλαίσιο πιο άμεσο και πιο λειτουργικό. Μία εξ’ αυτών ήταν η μεταστέγαση του Επιχειρησιακού Κέντρου της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας στο Συντονιστικό Κέντρο Δασοπυρόσβεσης. Με αυτό τον τρόπο επετεύχθη η καλύτερη συνεργασία με τους εμπλεκόμενους στη δασοπυρόσβεση φορείς όπως οι Γενικές Γραμματείες των Περιφερειών, οι Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις καθώς και οι Τοπικές Αυτοδιοικήσεις Πρώτου και Δεύτερου Βαθμού. Επίσης υπήρξε άμεση συνεργασία με την Ελληνική Αστυνομία τόσο στην συνδρομή της και στην συνεργασία της στο προανακριτικό έργο όσο και με τα τμήματα της Τροχαίας που διευκόλυναν την άμεση και γρήγορη προσπέλαση των πυροσβεστικών οχημάτων στο τόπο των συμβάντων . Σε συνεργασία με την κατά τόπους Δημοτική Αστυνομία υπήρξε λήψη μέτρων απαγόρευσης της κυκλοφορίας εντός ευαίσθητων δασικών εκτάσεων τις επικίνδυνες ημέρες και ώρες. Ιδιαίτερα σημαντική ήταν και η συνεργασία με την Δασική Υπηρεσία μέσω της συμμετοχής του εκπρόσωπού της στο Συντονιστικό Κέντρο Δασοπυρόσβεσης καθώς και των κατά τόπους Δασαρχείων στη μελέτη και πραγματοποίηση προληπτικών έργων καθαρισμού. Επίσης σε συνεργασία του Πυροσβεστικού Σώματος, της Δασικής Υπηρεσίας και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Πρώτου και Δευτέρου Βαθμού προτάθηκαν κατάλληλοι χώροι και εγκαταστάθηκαν σε αυτούς νέες υδατοδεξαμενές από τις οποίες τροφοδοτήθηκαν τόσο τα επίγεια όσο και τα εναέρια μέσα. Η συνεργασία με τις Ένοπλες Δυνάμεις για ακόμα μια χρονιά διατηρήθηκε σε πολύ υψηλό επίπεδο καθώς τόσο το ΓΕΕΘΑ όσο και τα τρία Επιτελεία συνέβαλαν με το εκπαιδευμένο προσωπικό και τα μέσα που διαθέτουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Η στελέχωση των μικτών και αμιγών περιπόλων, η διάθεση εναερίων μέσων για την γρήγορη μεταφορά των επίγειων δυνάμεων καθώς η διάθεση χωματουργικών μηχανημάτων είναι ίσως μερικά από τα κυριότερα μέρη αυτής της συνεργασίας. Η στελέχωση του Κέντρου Επιχειρήσεων του ΓΕΕΘΑ με εκπρόσωπο του Πυροσβεστικού Σώματος βοήθησε στην αμεσότερη και εγκυρότερη ενημέρωση καθώς και στην διαβίβαση των αιτημάτων μεταξύ των δύο Κέντρων Επιχειρήσεων. Συμπερασματικά μπορούμε να πούμε ότι η προσπάθεια όλων μας ήταν προς την σωστή κατεύθυνση και αυτό συνάγεται από τις μειωμένες ζημιές της απερχόμενης αντιπυρικής περιόδου. Παρ’ όλα όμως όσα έγιναν, η γενικότερη ρεαλιστική αλλά και επαγγελματική ανάλυση και εκτίμηση των στοιχείων που επηρεάζουν τις δασικές πυρκαγιές οδηγούν στο συμπέρασμα ότι το φαινόμενο δεν έχει εξαλειφθεί αλλά ούτε έχει εξασφαλιστεί ο περιορισμός των καταστροφών. Αντίθετα είναι σχεδόν βέβαιο, ότι τα επόμενα χρόνια, η συνεχώς αυξανόμενη συσσώρευση καύσιμης ύλης στα ελληνικά δάση σε συνδυασμό με την επικράτηση ευνοϊκών καιρικών συνθηκών για την έναρξη και εξάπλωση δασικών πυρκαγιών, θα έχει σαν αποτέλεσμα, την αύξηση της έντασης των δασικών πυρκαγιών και θα κάνει δυσκολότερο και πιο επικίνδυνο το κατασβεστικό έργο του Πυροσβεστικού Σώματος. Η δυναμικότητα του φαινομένου μπορεί να γίνει εύκολα αντιληπτή εάν αναλογιστούμε τις καταστροφές που προκλήθηκαν από δασικές πυρκαγιές τα τελευταία χρόνια σε χώρες της λεκάνης της Μεσογείου, όπου επικρατούν παρόμοιες κλιματολογικές συνθήκες, αλλά και σε χώρες εκτός Ευρώπης που αντιμετωπίζουν το φαινόμενο των καταστροφικών δασικών πυρκαγιών όπως η Αυστραλία, ο Καναδάς , οι Η.Π.Α. κλπ. και πρόσφατα η Ρωσία και το Ισραήλ. Για τους λόγους αυτούς δεν θα πρέπει να εφησυχάσουμε και να αδρανήσουμε αλλά αντίθετα η συνεργασία αυτή να αποτελέσει τη βάση για περαιτέρω βελτίωση του μηχανισμού. Η συνεχής προσπάθεια που γίνεται από το Πυροσβεστικό Σώμα για καλύτερο σχεδιασμό και οργάνωση της δασοπυρόσβεσης απαιτεί την εντατικοποίηση των παρακάτω δράσεων: 1. Αξιοποίηση και συντήρηση του υπάρχοντος εξοπλισμού έτσι ώστε έγκαιρα το σύνολο των μέσων να είναι επιχειρησιακά έτοιμο πριν την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου. 2. Προμήθεια μηχανολογικού εξοπλισμού αλλά και ατομικών εφοδίων και μέσων ατομικής προστασίας τόσο στο Μόνιμο όσο και στο Εποχικό Προσωπικό. 3. Καθαρισμοί των οικοπεδικών και λοιπών ακάλυπτων χώρων. 4. Επικαιροποίηση της 9Α Πυροσβεστικής Διάταξης, που αφορά την ρύθμιση μέτρων για την πρόληψη και αντιμετώπιση πυρκαγιών σε δασικές και αγροτικές εκτάσεις καθώς και θα εξεταστεί η έκδοση νέας Πυροσβεστικής Διάταξης που θα περιλαμβάνει μέτρα πυροπροστασίας για οικισμούς εντός δασών και δασικών εκτάσεων. 5. Πραγματοποίηση ασκήσεων τόσο «επί χάρτου» όσο και σε πραγματικές συνθήκες προκειμένου να επιτευχθούν οι κοινοί αντικειμενικοί σκοποί όπως υπενθύμιση υφιστάμενων διαδικασιών, βελτίωση συντονισμού, εντοπισμός αδυναμιών καθώς και έλεγχος και κωδικοποίηση των ενεργειών. 6. Ενδυνάμωση της επιτήρησης των δασικών εκτάσεων και της ελαχιστοποίησης του χρόνου πρώτης επέμβασης, που έχει ως επακόλουθο το σύντομο έλεγχο και κατάσβεση των δασικών πυρκαγιών. 7. Δρομολόγηση των ενεργειών για την μίσθωση των απαραίτητων εναέριων μέσων δασοπυρόσβεσης. 8. Υλοποίηση προγραμμάτων εκπαίδευσης με φορείς τόσο του εσωτερικού όσο και του εξωτερικού. 9. Αναδιοργάνωση των Υπηρεσιών του Πυροσβεστικού Σώματος στα πλαίσια της διοικητικής μεταρρύθμισης της Χώρας σύμφωνα με το σχέδιο «Καλλικράτης». 10. Πραγματοποίηση ομιλιών από Αξιωματικούς του Πυροσβεστικού Σώματος με στόχο την ενημέρωση του κοινού αλλά και φορέων πάνω στο αντικείμενο των δασικών πυρκαγιών. Παράλληλα θα διανεμηθεί έντυπο υλικό το οποίο προέρχεται από χρηματοδότηση του προγράμματος «ΠΟΛΙΤΕΙΑ». 11. Έγκαιρη καταγραφή και έλεγχος της καλής λειτουργίας των υδροστομίων από τις επιτροπές, προκειμένου να γίνεται ο απαραίτητος προγραμματισμός για συντήρηση, αλλαγή ή και πύκνωση των υδροστομίων πριν το τέλος του έτους. 12. Η χρήση νέων μεθόδων και τεχνολογιών στην αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών αποτελεί προτεραιότητα για το Πυροσβεστικό Σώμα. Για το λόγο αυτό υπάρχει σε εξέλιξη διαδικασία προμήθειας ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης στόλου οχημάτων, το οποίο θα διαθέτει υπόβαθρο γεωγραφικών δεδομένων (GIS), ενιαία αρχιτεκτονική δομή και τεχνολογία για όλη την Επικράτεια και θα καλύπτει το σύνολο των απαιτήσεων του Πυροσβεστικού Σώματος. Πέρα όμως από τα παραπάνω είναι δεδομένο ότι η αντιμετώπιση του προβλήματος των δασικών πυρκαγιών επιβάλλει τη συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων φορέων και κρίσιμος παράγοντας για την επιτυχία του δασοπυροσβεστικού μηχανισμού είναι το κατά πόσο η μεταξύ τους συνεργασία είναι οργανωμένη και συντονισμένη. Για τους λόγους αυτούς και με αφορμή την σημερινή σύσκεψη θα πρέπει ο καθένας από τη θέση του έγκαιρα να δρομολογήσει πέραν των άλλων κύριων καθηκόντων του και ενέργειες που θα έχουν ως στόχο την αντιμετώπιση του προβλήματος των δασικών πυρκαγιών για την ερχόμενη αντιπυρική περίοδο. Συγκεκριμένα όσον αφορά την πρόληψη εκτός από τις απαραίτητες πιστώσεις οι οποίες θα πρέπει να εγκριθούν εγκαίρως , θα πρέπει αυτές να διατεθούν για τον σκοπό για τον οποίο προορίζονται, ώστε οι φορείς να προχωρήσουν στην πραγματοποίηση των παρακάτω προληπτικών μέτρων: 1.1.1. Την συντήρηση δασικού οδικού δικτύου και την διάνοιξη καινούργιου όπου αυτό απαιτείται. 1.1.2. Στον καθαρισμό των αλσυλλίων εντός ή πλησίον των αστικών περιοχών. 1.1.3. Την πρόσληψη προσωπικού για την πραγματοποίηση των απαραίτητων προληπτικών εργασιών της Δασικής Υπηρεσίας και των Δήμων η οποία θα πρέπει να γίνεται πριν από την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου ώστε να πραγματοποιούνται έγκαιρα οι εργασίες αυτές. 1.1.4. Την τοποθέτηση κρουνών εντός των κατοικημένων περιοχών ιδιαίτερα στα χωριά και στους μικρούς οικισμούς. 1.1.5. Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας και οι εποπτευόμενες από αυτή Υπηρεσίες και Φορείς να εντείνουν τα μέτρα για την φύλαξη των χωματερών. Είναι κοινή διαπίστωση όλων μας ότι ένα μεγάλο μέρος των καταστροφικών πυρκαγιών προέρχεται από αυτές. 1.1.6. Πρέπει να ενταθούν οι καθαρισμοί και αραιώσεις σε περιοχές όπου είναι πολύ πιθανή η έναρξη πυρκαγιών όπως παρόδιες εκτάσεις, σιδηροδρομικές γραμμές, δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρισμού κ.α. και γι’ αυτό οι αρμόδιοι φορείς θα πρέπει να δώσουν ιδιαίτερη βαρύτητα στην λήψη των προληπτικών μέτρων. 1.1.7. Όσον αφορά τους αρχαιολογικούς χώρους πρέπει να ληφθούν προληπτικά μέτρα πυροπροστασίας τόσο για τους υπαίθριους χώρους όσο και για τις κτιριακές εγκαταστάσεις για την αποφυγή και αντιμετώπιση πυρκαγιών. 1.1.8. Πρέπει να στελεχωθούν και να ενταχθούν στον επιχειρησιακό σχεδιασμό του Πυροσβεστικού Σώματος τα πυροσβεστικά οχήματα τα οποία δόθηκαν από δωρεές, έτσι ώστε να ενεργοποιηθούν και να αναλάβουν τομείς εποπτείας για την μέγιστη προσφορά τους. 1.1.9. Οι Εθελοντικές ομάδες πρέπει να ενημερώσουν την πλησιέστερη Πυροσβεστική Υπηρεσία σχετικά με την δράση τους και τι ενέργειες μπορούν να αναλάβουν, τι εξοπλισμό και μέσα διαθέτουν, ποια περιοχή θα εποπτεύουν καθώς και το ωράριο κάλυψης των περιοχών αυτών. Κλείνοντας θα ήθελα να σας ευχαριστήσω όλους για την στήριξη που μας παρείχατε και για την πολύτιμη συνεργασία που είχαμε κατά την αντιπυρική περίοδο του έτους 2010 και δράττοντας της ευκαιρίας, στα πλαίσια της συγκέντρωσης σήμερα όλων των φορέων, με δεδομένη την εμφάνιση προβλημάτων λόγω των δυσμενών καιρικών φαινομένων που αναμένονται τις επόμενες ημέρες στην χώρα μας, προκύπτει η ανάγκη για δρομολόγηση συντονισμένων έργων και δράσεων από όλους μας, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οποιαδήποτε είδους προβλήματα και αντιξοότητες που θα προκύψουν. Πηγή : Πυροσβεστικό Σώμα

Πυροσβεστικές εγκαταστάσεις

    Λέγοντας «πυροσβεστική εγκατάσταση» εννοούμε το σύνολο των σωληνώσεων, αυλών, διακλαδώσεων και γενικότερα εξαρτημάτων, από τα οποία θα περάσει το νερό και τα οποία συνδέονται μεταξύ τους. Σημαντική προϋπόθεση για τη δημιουργία πυρ. εγκατάστασης ώστε να σταματήσουμε τη φωτιά είναι ότι το ύψος της φλόγας δεν θα πρέπει να ξεπερνά τα 1,5 – 2 m.    Το νερό μπορεί να σβήσει οποιαδήποτε δασική πυρκαγιά, αλλά σε περιοχές όπου δεν υπάρχει επάρκεια νερού, όπως υδροστόμια, βυτιοφόρα, δεξαμενές, ποτάμια, λίμνες, πηγές κοντά στη περιοχή που καίγεται, καλό είναι να γίνεται χρήση αυτού με σχέδιο κατάσβεσης της πυρκαγιάς.
   Συνήθως χρησιμοποιούμε συμπαγή βολή νερού που ρίχνεται στη βάση της φλόγας του μετώπου και με γωνία τέτοια ως προς το έδαφος, ώστε να διαχωρίζει το καμένο από το άκαυτο.
   Για τη δημιουργία πυροσβεστικής εγκατάστασης θα πρέπει να προσέχουμε τα εξής:
   Α. Να ξεκινάμε με σωλήνες μεγαλύτερης διατομής , για να έχουμε την δυνατότητα να διακλαδώσουμε αυτή σε δυο ή περισσότερες σωληνώσεις με στενότερη διατομή.
   Β. Φροντίζουμε το τελευταίο τμήμα της εγκατάστασης να αποτελείται από σωλήνα στενής διατομής ώστε να μπορούμε να την μετακινούμε ευκολότερα.
   Γ. Να γίνεται υπολογισμός του υψομέτρου σε σχέση με το που βρίσκεται το όχημα για να αυξάνουμε ή να ελαττώνουμε την πίεση στην αντλία, αν το μέτωπο βρίσκεται υψηλότερα ή χαμηλότερα από το όχημα αντίστοιχα. Θεωρητικά αυξάνει η πίεση κατά μια ατμόσφαιρα ανά 9m ύψους.
   Δ. Σε περίπτωση που το υψόμετρο στο οποίο κινείται το μέτωπο ξεπερνά το μανομετρικό της αντλίας του οχήματος, δημιουργούμε ζεύξη αντλιών.
   Ε. Κάθε 100-200 m περίπου τοποθετούμε δίκρουνο, για να μπορούμε να διακόψουμε τη ροή ώστε να προσθέσουμε και άλλα μέτρα σωλήνας.
   Ζ. Φροντίζουμε πάντα η εγκατάσταση να βρίσκεται στην πλευρά της άκαυτης περιοχής, γιατί αν έρθει σε επαφή με κάποια κάρβουνα που τυχόν να ανάβουν ακόμη, η σωλήνα θα τρυπήσει και δε θα έχουμε νερό στο σημείο που πραγματοποιείται η κατάσβεση ή η πίεση θα πέσει. Με αυτό τον τρόπο επίσης, εξασφαλίζουμε την καλή κατάσταση του εξοπλισμού, ο οποίος κοστίζει αρκετά χρήματα.
   Η. Επιπλέον ανά τακτά διαστήματα, αν βέβαια έχουμε αυτή τη δυνατότητα αφήνουμε άτομα κατά μήκος των ορίων καμένης – άκαυτης περιοχής για τυχόν αναζωπυρώσεις.
   Θ. Οι φάροι των οχημάτων πρέπει να είναι πάντα ανοικτοί για να είναι εύκολος ο εντοπισμός τους από άλλες ομάδες ή από τα εναέρια μέσα κατάσβεσης.
   Ι. Διατηρούμε το 10% του νερού στη δεξαμενή του οχήματος για αυτοπροστασία.
   Κ. Αν πρόκειται για δρόμο που δεν έχει διέξοδο φροντίζουμε να είναι στραμμένο το όχημα προς την διέξοδο.
   Λ. Εξασφαλίζουμε την επικοινωνία (ασύρματοι - VHF) με τα άτομα που ενεργούν στο μέτωπο για να διακόψουμε ή να αυξήσουμε την ροή του νερού.
   Μ. Το όχημα θα πρέπει να τοποθετείται στην αντίθετη πλευρά του δρόμου σε σχέση με τη περιοχή που κινείται η φωτιά.
   Ν. Στη περίπτωση που στο σημείο βρίσκονται πλέον του ενός οχήματα, αυτά θα πρέπει να τοποθετούνται κατά τέτοιο τρόπο ώστε να μην εμποδίζουν τη διέλευση των άλλων.
   Πηγή: Η καταστολή των δασικών πυρκαγιών – Βορίσης Διονύσιος

"Διαβάζοντας τις στάχτες του φοινικόδασους της Πρέβελης..."

Αναδημοσίευση από: http://www.patris.gr/articles/186147
Διαβάζοντας τις στάχτες του φοινικόδασους της Πρέβελης...

“Των οικίων ημών εμπιπραμένων, ημείς άδομεν”; 1

Κάηκε το φοινικοδάσος της Πρέβελης και, για άλλη μια φορά, αποκαλύφθηκε και συζητήθηκε η πολυδιάστατη παθογένεια της διοίκησης στη σύγχρονη Ελλάδα, από την κορυφή μέχρι τη βάση.
Έμπειροι και καλά ενημερωμένοι ειδικοί ανέλυσαν πολλές πτυχές της προβληματικής κατάστασης που, κάποια στιγμή, θα οδηγούσε αναπόφευκτα στην καταστροφή. Όμως, καταστροφές σαν και τούτη όπως και η παθογένεια της διοίκησης έχουν βαθιές ρίζες στη σύγχρονη Ελληνική ιδιαιτερότητα … που δύσκολα την αντιλαμβάνονται όσοι ζουν σʼ αυτό τον τόπο με πολύ ελάχιστες εξαιρέσεις μερικών φωνών «βοώντων εν τη ερήμω»…. Γιατί τα τέσσερα, από τα πάμπολλα, γνωρίσματα της στα οποία εστιάζω παρακάτω είναι βαθιά εγγεγραμμένα στο ασυνείδητο των κατοίκων, είναι ο τρόπος που ζουν και λειτουργούν ώστε δεν τα αντιλαμβάνονται ακόμα κι όταν στέκονται πάνω στα αποκαΐδια.

Γνώρισμα πρώτο: η προτεραιότητα του ιδιωτικού έναντι του συλλογικού, του ʽκοινούʼ. Ζούμε σε μια χώρα ιδιωτών, εξ ορισμού εκείνων που ασχολούνται με ιδιωτικές υποθέσεις προς ίδιον όφελος, απʼ όπου απουσιάζουν τραγικά ή έχουν παραιτηθεί από οποιαδήποτε προσπάθεια, οι πολίτες, εξ ορισμού εκείνοι που ασχολούνται με συλλογικές υποθέσεις (της πόλης) για το κοινό καλό. Αυτονόητα, η προστασία των ʽκοινώνʼ καθίσταται ανέφικτη γιατί απουσιάζουν οι μέτοχοι τους….

Γνώρισμα δεύτερο: η απαξίωση του φυσικού, του αυθεντικού, του γηγενούς και η αποθέωση του τεχνητού, του αλλότριου, του εισαγόμενου. Το πρώτο παραμελείται έως καταστρέφεται, το δεύτερο προστατεύεται, αναπαράγεται και επιδεικνύεται ενώ θα έπρεπε να ισχύει το αντίθετο… Σύμβολα της ʽανάπτυξηςʼ στις πόλεις και κυρίως στην ύπαιθρο που οικοδομείται εγκληματικά και βάναυσα είναι η πισίνα, το γκαζόν, ο εισαγόμενος φοίνικας και το τεράστιο 4Χ4. Έχει προχωρήσει τόσο πολύ αυτή η νοοτροπία και έχει επιτελεσθεί τόσο βαθιά πολιτισμική αλλοίωση που ο χωρικός λέει με καμάρι στον επισκέπτη «πήγαινε να φας σʼ εκείνο το εστιατόριο …. έχει και πισίνα»! Ούτε καν του περνά από το μυαλό ότι ο επισκέπτης έχει δει πισίνες κι ότι επισκέπτεται την ύπαιθρο για να δει τη φυσική ομορφιά της … Αλλά η Ελλάδα, από το κύμα μέχρι τη βουνοκορφή, επιδεικνύει έναν απαράμιλλο συνδυασμό βορειο-Ευρωπαϊκού (ή βορειο-Αμερικανικού, όπως αγαπάτε) γκαζόν με τροπικό/Αφρικανικό φοίνικα …. Τον Θεοφράστειο, τον ενδημικό και μοναδικό, φοίνικα της Κρήτης … τον καίει …. Στα ʽαγροτουριστικάʼ καταλύματα και στα ʽαγροκτήματαʼ (διάβαζε εξοχικά κέντρα), που έχουν επιδοτηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση (για την ενίσχυση της υπαίθρου), χρησιμοποιούνται εισαγόμενα υλικά κατασκευής, εξοπλισμός και φυτά που για την ποικιλότητα των τελευταίων κρατά ακόμα μια πρωτιά η χώρα …. Έτσι, επιδοτείται η υιοθέτηση εισαγόμενων αξιών …

Γνώρισμα τρίτο: η καθολική απουσία νοοτροπίας συντήρησης κυρίως των κοινών πραγμάτων, πρόληψης και πρόνοιας για το μέλλον. Πλατείες, δρόμοι, πεζοδρόμια, δημόσια κτήρια και έργα φτιάχνονται και εγκαταλείπονται. Μετά από χρόνια φαντάζουν ρακένδυτοι επαίτες μπροστά στα διατηρημένα ιδιωτικά έργα κάθε είδους. Οι φυσικοί πόροι – γη, νερό, έδαφος, ενέργεια – σπαταλούνται ως εάν είναι ανεξάντλητοι και δωρεάν, ως εάν δεν θα υπάρξουν μελλοντικές, άγνωστες ακόμα, ανάγκες που θα πρέπει να εξυπηρετήσουν. Αλλά κι εκεί όπου υπάρχει σπανιότητα πόρων, πάλι κυριαρχεί η κατασπατάληση τους, που συχνά ευνοείται από παροχή εύκολου χρήματος, … ΔΕΝ προσέχουμε ακόμα κι όταν ΔΕΝ έχουμε ….
Γνώρισμα τέταρτο: οι προστατευόμενες περιοχές, θεμελιώδη παγκόσμια ʽκοινάʼ, αλλά και όλες οι περιοχές φυσικού κάλλους, παραμένουν απροστάτευτες από τον καθʼ ύλη αρμόδιο προστάτη τους, το κράτος. Αντίθετα, ο προστάτης είτε άμεσα, με ειδική νομοθεσία, είτε έμμεσα, κλείνοντας τα μάτια σε κάθε φύσης παρεκτροπές και παραβάσεις νομοθεσίας, ευνοεί τη χρήση τους από ιδιώτες για δραστηριότητες που κάλλιστα μπορούν να αναπτυχθούν και σε ένα τεχνητό ή τεχνητά ʽφυσικόʼ περιβάλλον. Οι φυσικές περιοχές προσφέρουν δωρεάν εντυπωσιακό ʽσκηνικόʼ σε ακριβοπληρωμένες χρήσεις και δραστηριότητες που αμφίβολο είναι αν αποφέρουν ανάλογα έσοδα στον κρατικό κορβανά … Μέσα από τέτοια βιώματα, ο Έλληνας θεωρεί αυτονόητο ότι μπορεί να πατά οπουδήποτε σε μια ευαίσθητη περιοχή (άσχετα αν καταστρέφει πόρους που πήρε εκατομμύρια χρόνια να φτιαχτούν), να διανυκτερεύει μέσα σε προστατευόμενες περιοχές και φυσικά, αν έχει την οικονομική δυνατότητα, να κτίζει από καλύβες μέχρι πολυτελείς βίλλες …. Μπορεί να πληρώσει 5 και 10 Ευρώ για να νοικιάσει όχημα ψυχαγωγίας, να πιεί καφέ ή να φάει (στο εστιατόριο που είναι μέσα στην προστατευόμενη περιοχή φυσικά) αλλά θα αρνηθεί, και θα επικαλεστεί αναφαίρετα δικαιώματα του, αν του ζητηθεί να συμβάλλει με 50 λεπτά για εισιτήριο εισόδου σε προστατευόμενη περιοχή ….

Με τέτοια κυρίαρχα γνωρίσματα της σύγχρονης Ελληνικής ιδιαιτερότητας, γνωρίσματα βαθιάς και ύπουλης κρίσης αξιών, είναι πραγματικά τυχαίο το ότι δεν έχει ακόμα αφανιστεί, αν κι έχει βαριά λαβωθεί, ο ανυπολόγιστος φυσικός και πολιτιστικός πλούτος αυτού του τόπου. Και ενόσω διατηρούνται, προσφέρουν πολύτιμο προσάναμμα, και κυρίως πρόσχημα, για πολλές φωτιές ακόμα …… Μόνη οδός διαφυγής από αυτή την κρίση δεν είναι άλλη παρά η παιδεία, τόσο η επίσημη όσο, κυρίως, και η βιωματική. Κι αυτό μεγαλώνει ακόμα περισσότερο τις ευθύνες όλων μας να πολεμήσουμε τη συνήθεια της αθλιότητας και να ανασύρουμε από την αχρηστία τη συλλογικότητα. Γιατί πόσο ακόμα θα μπορούμε να τραγουδούμε όταν θα καίγεται το σπίτι μας;

* Η Ελένη Καπετανάκη-Μπριασούλη είναι καθηγήτρια στο τμήμα Γεωγραφίας, του Πανεπιστημίου Αιγαίου

Τρόποι αντιμετώπισης πυρκαγιάς

 Οι τρόποι αντιμετώπισης στηρίζονται σε τρεις άξονες:
Πρόληψη
Καταστολή
Αποκατάσταση
   Ως πρόληψη δασικών πυρκαγιών ορίζεται το σύνολο των ενεργειών που γίνονται πριν από την έναρξη μιας πυρκαγιάς, με σκοπό:
1. τη μείωση ή εξάλειψη της πιθανότητας εκδήλωσης πυρκαγιών
2. τη μείωση της πιθανότητας εξάπλωσης κάθε εκδηλούμενης πυρκαγιάς και
3. την ύπαρξη ενός μηχανισμού ικανού να αντιμετωπίσει γρήγορα κάθε νέα πυρκαγιά, αποστέλλοντας τις απαιτούμενες δυνάμεις για άμεση καταστολή της.
   Πρακτικές με σκοπό την πρόληψη των πυρκαγιών είναι τα παρατηρητήρια, οι αντιπυρικές ζώνες, οι κινητές περιπολίες, η εναέρια παρατήρηση, οι κάμερες, οι επίγειοι αισθητήρες, οι δορυφόροι κλπ. Σημαντικό ρόλο για το σκοπό αυτό, παίζει η ευαισθητοποίηση του πολίτη και οι εθελοντικοί σύλλογοι.
   Όσον αφορά την καταστολή των δασικών πυρκαγιών, πρόκειται για ένα έργο που απαιτεί γνώσεις, αφοσίωση, θάρρος και καλή φυσική κατάσταση από όλους τους εμπλεκόμενους:
- Πυροσβεστικό Σώμα
- Εθελοντικές Ομάδες Δασοπυρόσβεσης
- Στελέχη Δασικής Υπηρεσίας
- Στελέχη Τοπικής Αυτοδιοίκησης
- Στελέχη Ενόπλων Δυνάμεων
- Απλοί πολίτες
   Μέθοδοι καταστολής των πυρκαγιών συμπεριλαμβάνουν το ανθρώπινο δυναμικό, τα πυροσβεστικά οχήματα, τα εναέρια μέσα, το αντιπύρ καθώς επίσης και οι ζώνες πυρασφάλειας, καθώς και τον κατάλληλο σχεδιασμό που θα εκμεταλλευθεί στο έπακρο όλους τους προαναφερόμενους παράγοντες.
   Όσον αφορά την αποκατάσταση, έχει σχέση με τις σημαντικές καταστροφές που προκαλούνται τόσο στο φυσικό όσο και στο αστικό περιβάλλον και συνοδεύονται σχεδόν πάντοτε από δυσμενείς επιπτώσεις στην οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική κατάσταση του τόπου. Ως μέθοδοι αποκατάστασης θεωρούνται τα αντιδιαβρωτικά έργα, τα αντιπλημμυρικά έργα, τα κορμοδέματα, οι δενδροφυτεύσεις και οι διανοίξεις τάφρων. Απαραίτητη προϋπόθεση αποτελεί η προφύλαξη της περιοχής που έχει καεί από τη βόσκηση και κάθε είδους καταπατήσεις.

Τμήμα δασικής πυρκαγιάς

Τα τμήματα στα οποία χωρίζεται μια πυρκαγιά είναι τα εξής: Α. Το μέτωπο ή η κεφαλή της πυρκαγιάς: είναι το τμήμα που εξαπλώνεται ταχύτερα και συνήθως ακολουθεί τη διεύθυνση του ανέμου ή κινείται προς τα πάνω σε μια πλαγιά.
Β. Τα νώτα της πυρκαγιάς είναι το τμήμα εκείνο που κινείται αντίθετα από το μέτωπο.
Γ. Τα πλευρά μιας πυρκαγιάς είναι τα τμήματα της περιμέτρου μεταξύ του μετώπου και των νότων αυτής.
Χαρακτηριστικά δασικής πυρκαγιάς
Κάθε πυρκαγιά χαρακτηρίζεται από τα εξής στοιχεία:
Ταχύτητα εξάπλωσης (χλμ/ώρα)
Μήκος της φλόγας σε μέτρα, το οποίο μετράται από το μέσο της βάσης αυτής έως την κορυφή της.
Μήκος του μετώπου και της περιμέτρου της πυρκαγιάς σε μέτρα ή χιλιόμετρα.
Αιτίες πυρκαγιάς
Οι αιτίες πυρκαγιών κατατάσσονται σε δύο κατηγορίες.
Αιτίες από αμέλεια : απόρριψη αναμμένων τσιγάρων ή άναμμα φωτιάς στο δάσος, απόρριψη σκουπιδιών στο δάσος και καύση τους καθώς και ύπαρξη ανεξέλεγκτων χωματερών, διάφορες δραστηριότητες σε εξοχικές κατοικίες.
Αιτίες από πρόθεση : Κακόβουλες ανθρώπινες ενέργειες (εμπρησμοί), διάφορες γεωργικές δραστηριότητες και κυρίως καύση ξερών χόρτων (κάψιμο άγριας βλάστησης για δημιουργία καλλιεργήσιμης έκτασης), εγκατάλειψη υπαίθρου και τάση ιδιωτικοποίησης δασικής γης κυρίως σε περιοχές με μεγάλη αξία γης, διαχείριση βοσκότοπων για δημιουργία καινούριας βλάστησης (μέσω εμπρησμού) καταλληλότερης για βόσκηση ζώων.

Ξερολιθιές συνέχεια.........

Το χαμένο όνειρο

«Ταξιδεύοντας στην Ελλάδα, κατάλαβα, πόσο το ελληνικό τοπίο επιδρά στην ψυχή του ανθρώπου. Όλα έχουν ένα μέτρο ανθρώπινο. Όπως στην αρχαία Ελλάδα. Οι θεοί, τα βουνά, τα ιερά τους, ήταν κοντά στο μπόι τους, για να τα βλέπουν και ν' αντλούν δύναμη απ' αυτά. Δεν υπήρχε η αίσθηση της υπερβολής. Για να νιώσεις την αρχαία Ελλάδα, τη σκέψη της, την τέχνη της, τους θεούς της, μια αφετηρία υπάρχει: να πιάσεις το χώμα, ν' αγγίξεις την πέτρα, να δροσιστείς από το νερό, να νιώσεις τον αέρα. Από δω, πρέπει ν' αρχίσεις.»  (Καζαντζάκης)
   Αυτές τις θαυμαστές σκέψεις, μια υμνολογία: σ' ότι οι αρχαίοι μας πρόγονοι καθόρισαν ως μέτρο, βάση κι αρμονία στη ζωή και στη σκέψη, επισημαίνει ο μεγάλος μας λογοτέχνης, παρατηρώντας και συγκρίνοντας εικόνες, που έβλεπε στην προπολεμική πατρίδα μας. Τότε, από την Κρήτη και την Πελοπόννησο, από τα νησιά του Αιγαίου και Ιονίου, από τη Θράκη μέχρι την Ήπειρο, όλα βασίζονταν στην ορθολογική διαχείριση του περιβάλλοντος, γιατί από αυτό εξαρτιόνταν η επιβίωση, στη συνέχεια ήρθε η εγκατάλειψη της υπαίθρου για να κορυφωθεί το πρόβλημα με την οικοδομική «άλωση» της ελληνικής υπαίθρου. Η φροντίδα, η έγνοια και πάνω απ' όλα ο σεβασμός για τη γη, αυτονόητες ενέργειες των προηγούμενων γενεών, σήμερα απουσιάζουν εντελώς, αφού έχουμε αποκοπεί τελείως από το φυσικό περιβάλλον και το μόνο περιβάλλον που μας είναι γνώριμο, είναι αυτό μιας πόλης χτισμένης μέχρι κορεσμού, χωρίς ίχνος πρασίνου και φυσικού εδάφους. Οι τόποι έπαψαν να καλλιεργούνται και σταδιακά ρημάζουν, αφού κανείς δεν υπάρχει να φροντίζει τη γη. Πού και πού συναντάς μόνο κανένα γέρικο ηλιοκαμένο πρόσωπο να τριγυρνάει σαν φάντασμα ανάμεσα στις ξερολιθιές και τα μονοπάτια. Το νερό του χειμώνα παρασέρνει, όπως είναι επόμενο, τις αιμασιές, που χωρίς συντήρηση και επισκευή καταρρέουν, παρασέρνοντας μαζί τους και το χώμα που συγκρατούσαν αιώνες τώρα. Κάθε χρόνο η καταστροφή μεγαλώνει, ολόκληρες εκτάσεις διαλύονται, αλλά κανείς δεν νοιάζεται. Η φύση επαναφέρει το τοπίο στην αρχική, φυσική του κατάσταση.
   Οι άνθρωποι των πόλεων, αλλά και αρκετοί της επαρχίας, αγνοούν την αξία των προαιώνιων αναλημματικών ξερολιθιών και τις αντιμετωπίζουν ως γραφική εικόνα μόνον, μακριά από την ουσιαστική τους λειτουργία και αποστολή. Το ανθρωπογενές περιβάλλον χιλιετιών, που έθρεψε γενιές και γενιές, στις μέρες μας το καταναλώνουμε, όπως κάθε τι άλλο, ως εικόνα μόνον.
   Μήπως, αυτά τα ξεχωριστά τοπία έπρεπε εδώ και χρόνια να κηρυχθούν διατηρητέα, ως τόποι μοναδικής φυσικής ομορφιάς;
   Μήπως, μάλιστα, με την αρωγή της πολιτείας, οι τοπικές κοινωνίες και ιδίως όσοι ασχολούνται με τον τουρισμό θα έπρεπε να συνδράμουν με κάθε μέσον, ώστε να προστατεύονται και κυρίως να συντηρούνται οι υπέροχοι τόποι που μας κληροδοτήθηκαν;
   Μήπως, είναι χρέος ύψιστο όλων μας να προστατεύσουμε αυτό που μας άφησαν οι προηγούμενες γενιές ως ανεκτίμητη παρακαταθήκη και αποτελεί την πολιτιστική μας κληρονομιά;
   Στο παρελθόν υπήρχε αρμονία στο περιβάλλον, το χωριό ήταν συγκεντρωμένο, δημιουργώντας άλλες σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων. Το βραχώδες και άγονο έδαφος των Κυκλάδων σμιλεύτηκε με πολύ κόπο και ιδρώτα για να γίνει δυνατή η διαβίωση. Έτσι δημιουργήθηκε το ατελείωτο πάζλ με τα κομματάκια εκείνα που βλέπουμε στις πλαγιές, που δεν είναι τίποτα άλλο παρά οι συνεχείς «γραμμές» της ξερολιθιάς.
   Όλα ήταν τότε μέσα στο μέτρο και στα όρια, που τους πρόσφερε η φύση. Αρχέγονες χαράξεις, γραμμές που τονίζονται με τη σκιά που ρίχνουν πάνω στο έδαφος, ακολουθώντας πιστά και με ακρίβεια τις διάφορες καμπύλες, περιτριγυρίζοντας πλαγιές, λόφους, ολόκληρα βουνά που φτάνουν χαμηλά μέχρι τη θάλασσα και δίνουν την αίσθηση ότι η γη απέκτησε ξαφνικά ρυτίδες. Μερικές φορές, το περίτεχνο κτίσιμό τους, ο ευρηματικός τρόπος που τοποθετούσαν τις φαρδιές σχιστόπλακες και διαμόρφωναν τα «κροδώματα» -τη στέψη τους δηλαδή-, αποτελούν πραγματικά έργα τέχνης. Παρατηρώντας τις από μακριά, μοιάζουν με πτερύγια υπερφυσικών φανταστικών δράκων που γέρνουν ξαπλωμένοι πάνω στις πλαγιές.
   Στο χωριό το ένα οικοδόμημα αγκάλιαζε το άλλο, για να συνυπάρξουν οι γείτονες. Οι αλλοτινοί κατασκευαστές, δεν είχαν την υπέρμετρη μωροφιλοδοξία των σημερινών, με, τους πολλούς καμπινέδες, στα ατέλειωτα τετραγωνικά του «καλοκαιρινού» σπιτιού. Τότε, το παραπανίσιο βαλάντιό τους, το δίνανε για να γίνουν έργα στο χωριό. Η κοινωνική ζωή ήταν στην κοινοτική πλατεία, στα πεζούλια των σπιτιών, στις καθημερινές βεγγέρες. Εκεί ζούσαν τις συντροφικές σχέσεις, εκεί ονειρεύονταν κι εκεί κρατούσαν άρρηκτο τον ιστό της κοινωνικής αλληλεγγύης τους. Γι' αυτό κι έφτιαξαν τόσο αξιοθαύμαστα έργα, που αρκετά απ' αυτά, θέλανε πολλά χέρια για να γίνουν.
   Ο γείτονας, ο φίλος κι ο συγγενής, ήταν συνδεδεμένοι με τον αναμεταξύ τους κάματο. Άνθρωποι, ζώα κι ατέλειωτος μόχθος, έφτιαξαν το ανθρωπογενές ανάγλυφο των Κυκλάδων, που στους σύγχρονους καιρούς, με ευκολία εγκαταλείπεται για να ισοπεδωθεί στη συνέχεια από την επέλαση της μπουλντόζας.
   Η Άνδρος, η Τήνος και άλλα Κυκλαδονήσια γεμάτα μάντρες που συγκρατούν το λιγοστό χώμα, δείχνουν από τις πέτρινες ρυτίδες τους, το βάθος της ιστορίας τους. Το τι ιδρώτας χύθηκε για να αντέξουν οι άνθρωποι στο χρόνο και στο χώρο.
   Οι χωματιασμένοι σήμερα ανεμόμυλοι, νερόμυλοι, ταβλόμυλοι, οι γκρεμισμένοι περιστεριώνες, τα εγκαταλειμμένα αλώνια, τα κατεστραμμένα γεφύρια τα χορταριασμένα καλντερίμια και οι καλοχτισμένες αιμασιές άλλοτε, ήταν τα καλαίσθητα, τ' ανθρώπινα στολίδια, μέσα στους ανθισμένους κάμπους, με το λιγοστό σχετικά τρεχούμενο νερό στις ρεματιές, να δημιουργεί την μουσική υπόκρουση στην μελωδία των πουλιών.
   Εμείς άραγε, τι θα αφήσουμε; Έναν απίστευτο αχταρμά ανούσιων και άχρηστων κατασκευών που συναγωνίζονται ποια θα προκαλέσει περισσότερο! Σπίτια και ξενοδοχεία που φαντάζουν σαν κακόγουστες καρικατούρες, δίπλα σε πανάρχαιες κατασκευές και αρχέγονα καταστρεμένα τοπία. Καμάρες από μπετόν, τοίχοι επενδεδυμένοι με πέτρες ελάχιστου πάχους χωρίς να επιτελούν καμία στατική λειτουργία, απολήξεις στηθαίων που μιμούνται περιστερώνες, αναγλυφάδες που όμως δεν κατεβάζουν νερό, πισίνες σε βραχώδεις πλαγιές ή ακριβώς δίπλα στη θάλασσα, να θυμίζουν ένα τεράστιο, ψεύτικο και θλιβερό σκηνικό.
   Τα όρια ανάμεσα στο αστικό και αγροτικό τοπίο είναι πλέον δυσδιάκριτα. Οι πόλεις «ξεχειλίζουν» και «καταπνίγουν» την ύπαιθρο, αφού η άναρχη εξάπλωση και διασπορά νέων κτισμάτων δεν υπόκειται σε κανέναν περιορισμό. Η προαιώνια σύγκρουση πόλης-υπαίθρου έρχεται σήμερα ξανά στο προσκήνιο με τον πιο δραματικό τρόπο.
  Τα ερωτήματα που δημιουργούνται είναι πολλά:
• Πρέπει να διαφυλάξουμε αυτή, έστω την πολιτιστική κληρονομιά;
• Για ποιόν ή ποιους λόγους πρέπει να γίνει αυτό;
• Και με ποιο ή ποιους τρόπους θα γίνει;

Ξερολιθιές και πυρκαγιές

   Χάρη στην τεχνική της ξερολιθιάς, ο άνθρωπος κατάφερε να περιφράξει τα κτήματα και να μετατρέψει επικλινή εδάφη σε επίπεδα δημιουργώντας, έτσι, καλλιεργήσιμη γη και διαμορφώνοντας σημαντικά το γεωγραφικό τοπίο.
   Στη Μεσογειακή περιοχή, η περιεκτικότατα του εδάφους σε οργανική ουσία είναι στα χαμηλότερα επίπεδα από το μέσο όρο της Κεντρικής Ευρώπης, γεγονός που καθιστά το έδαφος ιδιαίτερα ευάλωτο στις έντονες βροχοπτώσεις, με κίνδυνο τη διάβρωσή του. Οι ξερολιθιές, λοιπόν, επιτρέπουν τη συγκράτηση του χώματος και της βροχής, καθώς και την αύξηση της υγρασίας, απαραίτητη για τη βλάστηση.
   Επίσης, χάρη στις ξερολιθιές, το νερό της βροχής συγκρατείται και δεν κυλά ελεύθερο προς τη θάλασσα με αποτέλεσμα να εμπλουτίζεται ο υδροφόρος ορίζοντας. Κατ’ αυτό τον τρόπο, γεμίζουν τα υπόγεια σπήλαια που έχουν διαμορφωθεί κάτω από το έδαφος, και υπερχειλίζουν. Το νερό της υπερχείλισης (πηγή) τρέχει σε κάποιο ρέμα και καταλήγει σε κάποιες χαμολάκες, για να οδηγηθεί τελικά σε καλλιεργημένα και δεντροφυτεμένα πλατώματα για πότισμα, με αποτέλεσμα να εξοικονομείται νερό.
   Επιπλέον οι ξερολιθιές παίζουν καθοριστικό ρόλο στην κατάσβεση των πυρκαγιών γιατί αποτελούν εμπόδιο στο πέρασμα της φωτιάς και κατά συνέπεια η κατάσβεση της να είναι ευκολότερη, στα σημεία όπου υπάρχουν ξερολιθιές (αιμασιές - ντουβάρια - μάντρες κ.λ.π.).

   «Η πολιτιστική κληρονομιά ενός τόπου πρωτίστως συμπυκνώνεται στα διαχρονικά κατασκευάσματα, που αυτός δημιουργεί και στέκονται σιωπηλοί μάρτυρες του χρόνου που περνάει».

Οι πυρκαγιές στο νησιωτικό χώρο

   Πυρκαγιά και βόσκηση είναι ένας καταστροφικός συνδυασμός, ο οποίος αποτελεί πρακτική –μέθοδο (κακή και λανθασμένη) που χρησιμοποιούν οι κτηνοτρόφοι για δημιουργία βοσκότοπων και ειδικά όταν αυτές επαναλαμβάνονται στη ίδια περιοχή σε σύντομο χρονικό διάστημα.    Η μέθοδος αυτή είναι καταστροφική και δημιουργεί ανάγκη μεγάλων μετακινήσεων των ζώων ώστε να καλύψουν τις καθημερινές τους διατροφικές ανάγκες.
   Η ενέργεια όμως που παίρνουν τα ζώα από την τροφή τους δεν αξιοποιείται αποδοτικά σε βάρος για το ζώο, αφού αυτή καταναλώνεται από τις ακόμη μεγαλύτερες μετακινήσεις του, χωρίς κανένα οικονομικό όφελος για τον κτηνοτρόφο.
   Δυστυχώς όμως, οι κτηνοτρόφοι δίνουν συνέχεια στο πρόβλημα γιατί προσπαθώντας να καλύψουν τις διατροφικές ανάγκες των αιγοπροβάτων τους, βάζουν νέες φωτιές σε νέους βοσκότοπους, με αποτέλεσμα να έχουμε επέκταση του προβλήματος και όχι επίλυσή του.
   Όσον αφορά τα νησιά, λόγω των μεγάλων κλίσεων του εδάφους, μετά από συνεχόμενες πυρκαγιές το έδαφος παρασύρεται πολύ εύκολα προς τη θάλασσα και προκαλεί απογύμνωση ολόκληρων πλαγιών, ενώ μαζί παρασύρονται και καταστρέφονται και οι παραδοσιακές αναβαθμίδες (αιμασιές).
   Σαν αποτέλεσμα αυτών έχουμε τις ακόλουθες επιπτώσεις:
   Επικράτηση ειδών βλάστησης όπως βάτος, αχινοπόδι κ.α. που έχουν λιγότερη θρεπτική χρησιμότητα για τα ζώα καθώς και μείωση ειδών βλάστησης όπως το αγριοκριθάρι που παρέχει καλύτερη ποιότητα βοσκήσιμης ύλης.
   Αλλαγή του πορώδους του εδάφους από τις οπλές των ζώων με συνέπεια μικρότερη απορρόφηση των βρόχινων νερών, με κατάληξη την αδυναμία φιλοξένησης οποιουδήποτε φυτού.

   Επιβάρυνση από την κατάσβεση
   Κατά τη διάρκεια της κατάσβεσης πυρκαγιών το έδαφος επιβαρύνεται, επίσης από τις ρήψεις νερού των αεροπλάνων, καθότι το νερό αυτό είναι θαλασσινό και φυσικά περιέχει αλάτι, το οποίο υποβαθμίζει ακόμη περισσότερο το έδαφος. Αρκεί να αναλογιστούμε ότι ένα αεροσκάφος τύπου canader σε κάθε ρήψη του ρίχνει 6-7 τόνους θαλασσινού νερού!!!

Είδη δασικών πυρκαγιών

Οι δασικές πυρκαγιές ανάλογα με τον τρόπο εξάπλωσής τους διακρίνονται σε τρεις βασικές κατηγορίες: 1.Πυρκαγιές εδάφους ή υπόγειες: Καίνε την οργανική ύλη η οποία είναι σε στάδιο αποσύνθεσης (π.χ. πευκοβελόνες, ξερά κλαδιά ή φύλλα) και συσσωρεύεται στα εδάφη των δασών, κυρίως των βορείων χωρών. Η οργανική αυτή ύλη αποτελεί την καύσιμη ύλη για τις υπόγειες οι οποίες μπορούν να διεισδύσουν βαθύτερα από 1 ή 2 μέτρα και να εξαπλωθούν υπόγεια. Είναι πιο δύσκολο να ανακαλύψουμε τις υπόγειες πυρκαγιές, γιατί διαδίδονται αργά, αλλά είναι από τις πιο επικίνδυνες αφού καταστρέφουν σχεδόν πλήρως το ριζικό σύστημα πολλών φυτών.
2.Πυρκαγιές επιφανείας ή έρπουσες: Καίνε τους βοσκότοπους, τα ξερά κλαδιά ή τους θαμνώνες και είναι οι πιο συνηθισμένες στην Ελλάδα. Διαδίδονται πολύ γρήγορα, επειδή υπάρχει άφθονος αέρας, καύσιμη ύλη σε πυκνούς σχηματισμούς και θερμότητα σε μεγάλες ποσότητες.
3.Πυρκαγιές κόμης ή επικόρυφες: Καίνε την κόμη (κορυφή) των δένδρων. Συνήθως πρόκειται για φυτικά είδη με εύφλεκτη κόμη όπως τα κωνοφόρα ή τα δάση πεύκης. Οι πυρκαγιές αυτού του είδους προέρχονται από έρπουσες πυρκαγιές και η ταχύτητά τους είναι μεγαλύτερη από κάθε άλλο είδος πυρκαγιάς.
4.Σημειακές πυρκαγιές ή πυρκαγιές καύτρας: Σε τέτοιες πυρκαγιές μπορούν να εξελιχθούν όλα τα είδη πυρκαγιών. Χαρακτηρίζονται ως ξεχωριστό είδος πυρκαγιάς λόγω του τρόπου έναρξής τους, καθώς δημιουργούνται από εκσφενδονιζόμενες καύτρες οι οποίες με τη σειρά τους δημιουργούν νέες προχωρημένες εστίες μέχρι και 300μ. μπροστά από το κυρίως μέτωπο της φωτιάς. Οι νέα αυτές εστίες καίνε αυτοτελώς και τελικά ενώνονται με τη μητρική πυρκαγιά. Είναι πολύ επικίνδυνες καθώς μπορούν να περικυκλώσουν πυροσβέστες.
5.Πυρκαγιές αστραπών ή δένδρων: Είναι αυτές που εμφανίζονται πάνω σε μεμονωμένα δέντρα κατά τη διάρκεια μιας θύελλας και προέρχονται συνήθως από αστραπές. Ελέγχονται και σβήνουν πολύ γρήγορα χωρίς να επεκταθούν, διότι οι αστραπές συνοδεύονται και από κατακρημνίσματα.

Συμπεριφορά πυρκαγιάς

Παράγοντες που επηρεάζουν τη συμπεριφορά της πυρκαγιάς
1. Καύσιμη Ύλη: Τα χαρακτηριστικά της μπορούν να επηρεάσουν τα συμπεριφορά της πυρκαγιάς ανάλογα με:
I. Την υφή και το μέγεθός της (π.χ. ελαφριές καύσιμες ύλες καίγονται ευκολότερα και ταχύτερα και προκαλούν γρήγορη εξάπλωση)
II. Τη συσσώρευση και την κατανομή της (π.χ. όσο πιο ομοιόμορφη και συνεχόμενη κατανομή καύσιμης ύλης έχουμε τόσο μεγαλύτερη και γρηγορότερη ανάφλεξη και πλήρη καύση έχουμε. Όσο περισσότερες διακοπές της βλάστησης έχουμε τόσο περισσότερες είναι οι αλλαγές στην ταχύτητα εξάπλωσης και στην έκταση της πυρκαγιάς)
III. Την υγρασία της, καθώς διαφορετικές συγκεντρώσεις υγρασίας στην ίδια καύσιμη ύλη έχουν σαν αποτέλεσμα τη διαφοροποίηση της συμπεριφοράς της πυρκαγιάς.
2. Τοπογραφικές Συνθήκες: Μπορούν να επηρεάσουν τη συμπεριφορά της πυρκαγιάς ανάλογα με:
I. την έκθεση προς τον ορίζοντα
II. την κλίση του εδάφους (εξαπλώνεται γρηγορότερα προς ανηφορικά απ΄ό,τι κατηφορικά)
III. τη διαμόρφωση του εδάφους
IV. το υψόμετρο (σύνθεση της βλάστησης, διαφοροποίηση της θερμοκρασίας του περιβάλλοντος)
V. τα διάκενα, φυσικά ή τεχνητά (λίμνες, ποτάμια, φράγματα, ξερολιθιές, κλπ.)
3. Καιρικές Συνθήκες: Αποτελούν έναν από τους μεγαλύτερους και σπουδαιότερους παράγοντες στην ένταση και την ταχύτητα εξάπλωσης της φωτιάς. Πιο συγκεκριμένα παράμετροι του καιρού οι οποίοι επηρεάζουν τη συμπεριφορά της πυρκαγιάς είναι οι εξής:
I. Ο άνεμος (σπουδαίος παράγοντας ο οποίος κατευθύνει ή αλλάζει τη διεύθυνση της πυρκαγιάς. Δεν είναι στατικός αλλά μεταβάλλεται συνεχώς, καθορίζει την ένταση της φωτιάς και αποτελεί την αιτία για απότομες αλλαγές κλπ.)
II. Η σχετική υγρασία του αέρα
III. Η θερμοκρασία του αέρα
IV. Τα ατμοσφαιρικά κατακρημνίσματα (βροχή, χιόνι, πάχνη,κλπ.)
V. Η ύπαρξη νεφών ή ηλιοφάνειας
VI. Η σταθερότητα της ατμόσφαιρας

Πυρκαγιά-Τρίγωνο της φωτιάς

   Πρόκειται για το αποτέλεσμα μιας χημικής διεργασίας για την οποία απαιτείται η συνύπαρξη τριών βασικών στοιχείων, τα οποία είναι κατάλληλα συνδυασμένα μεταξύ τους. Τα στοιχεία αυτά: α) η καύσιμη ύλη, β) η θερμότητα, και γ) το οξυγόνο, συνθέτουν το λεγόμενο Τρίγωνο της φωτιάς και αν αφαιρεθεί έστω και ένα από τα τρία, η φωτιά δεν είναι δυνατό να υπάρχει.
   Η καύσιμη ύλη αποτελείται από το σύνολο της βλάστησης καθώς όλα τα μέρη της είναι αναφλέξιμα υλικά. Είναι απαραίτητη γιατί σ΄αυτήν εμπεριέχεται η ενέργεια και απ΄αυτήν τροφοδοτούνται οι φλόγες. Τέτοια υλικά είναι:
   1. Ο χούμος, δηλαδή η νεκρή ύλη(βελόνες, φύλλα, κλαδάκια κ.λπ.), η οποία έχει αποσυντεθεί σε βαθμό που να μην μπορούμε να αναγνωρίσουμε την προέλευσή της,
   2. Ο ξηροφυλλοτάπητας, δηλαδή τα νεκρά χόρτα, βελόνες, φύλλα, κλαδάκια κ.λπ., που βρίσκονται στο έδαφος στα οποία δεν έχει προχωρήσει η αποσύνθεση.
   3. Τα χόρτα
   4. Οι σχετικά μικροί θάμνοι
   5. Τα νεαρά δενδρύλλια
   6. Οι νεκροί κορμοί και τα κλαδάκια στο έδαφος(από φυσική αποκλάδωση, θραύσεις από χιόνι ή άνεμο, υπολείμματα υλοτομιών κ.λπ.), και
   7. Τα πρέμνα, δηλαδή η βάση του δένδρου, ύψους μερικών δεκάδων εκατοστών από το έδαφος, η οποία, όταν αυτό υλοτομηθεί, παραμένει μαζί με τις ρίζες στο έδαφος.
   Η θερμότητα είναι απαραίτητη για την προθέρμανση της καύσιμης ύλης(έως 300ο C). Όταν η καύσιμη ύλη προθερμαίνεται παράγει αναφλέξιμα αέρια, τα οποία συνδέονται με το οξυγόνο που υπάρχει στον αέρα και με τη χημική αντίδραση της καύσης, απελευθερώνονται μεγάλες ποσότητες θερμότητας, διοξειδίου του άνθρακα και υδρατμών.

Τα αίτια πυρκαγιών στην Ελλάδα

   Σύμφωνα με στοιχεία της Διεύθυνσης Εγκλημάτων Εμπρησμού του Πυροσβεστικού Σώματος οι φωτιές οφείλονται:
1. Σε άγνωστη αιτία 40,04 %
2. Σε αμέλεια 28,54 %
3. Από πρόθεση 21,00 %
4. Σε φυσικό παράγοντα 9,90 %
5. Σε τυχαίο περιστατικό 0,53 %
   Από το 2000 ως και τον Σεπτέμβρη του 2008 ασκήθηκε ποινική δίωξη από τον εισαγγελέα σε 466 άτομα για εμπρησμό από αμέλεια.
   Η καλύτερη χρονιά με τις λιγότερες καμένες εκτάσεις ήταν το 2002, όταν κάηκαν 81.886 στρέμματα και η χειρότερη το 2007 με 2.615.062 στρέμματα.
   Τα πρωτεία με τον μεγαλύτερο αριθμό δασικών πυρκαγιών από το 2001 ως το 2007 κατέχει ο Νομός Αττικής με 5.547 δασικές πυρκαγιές, ακολουθεί ο Νομός Ηλείας με 2.839, ο Νομός Μεσσηνίας με 2.711, ο Νομός Ιωαννίνων με 2.269 και ο Νομός Ευβοίας με 2.064 στρέμματα.
   Τα πρωτεία της καταστροφής της ίδιας χρονιάς με τον μεγαλύτερο αριθμό καμένης δασικής έκτασης, καθώς και καμένης έκτασης σε στρέμματα κατέχει ο Νομός Ηλείας με 1.159.823 στρέμματα. Ακολουθούν οι Νομοί: Λακωνίας με 336.142, Ευβοίας με 305.764, Μεσσηνίας με 202.372 και Αχαΐας με 171.277 στρέμματα.
   Από το 2000 ως το 2008, χειρότεροι μήνες ήταν ο Αύγουστος, ο Ιούλιος και ο Σεπτέμβριος με μέσο όρο δασικών πυρκαγιών: 314.6 - 312.7 και 243.3 αντίστοιχα. Οι περισσότερες φωτιές ξεκίνησαν από τις 14.00 μ.μ. ως τις 15.00 μ.μ.
   Σύμφωνα με στοιχεία της Δικαιοσύνης από το 1998 ως το 2005, καταδικάστηκαν συνολικά: 1339 άτομα (89,69 % άνδρες κ’ 10,31 % γυναίκες) για εμπρησμό είτε από πρόθεση, είτε από αμέλεια.
   Από τους καταδικασθέντες για το 70,58 % αποφασίσθηκε η αναστολή εκτέλεσης των ποινών, για το 28,79 % επεβλήθησαν μετατρεπόμενες ποινές και μόνο για το 0,63 % επεβλήθησαν ποινές άνευ μετατροπής. Σε 8 περιπτώσεις επιβλήθηκε χρηματική ποινή.
   Ηλικίες
   Από τους καταδικασθέντες:
οι 7 ήταν ηλικίας από 13 - 17 χρονών
οι 19 ήταν ηλικίας από 18 -20 χρονών
οι 30 ήταν ηλικίας από 21 -24 χρονών
οι 64 ήταν ηλικίας από 25 -29 χρονών
οι 107 ήταν ηλικίας από 30 -34 χρονών
οι 253 ήταν ηλικίας από 35 -44 χρονών
οι 396 ήταν ηλικίας από 45 -59 χρονών
οι 400 ήταν ηλικίας από 60 και πάνω
   Η έκταση του εμπρησμού που προκάλεσαν αυτοί που καταδικάσθηκαν είναι:
Στην περιφέρεια της πρωτεύουσας 10,31 %
Στην Στερεά Ελλάδα και την Εύβοια 18,82 %
Στην Πελοπόννησο 18,00 %
Στα νησιά του Ιονίου 2,54 %
Στην Ήπειρο 4,33 %
Στη Θεσσαλία 5,38 %
Στη Μακεδονία 21,88 %
Στη Θράκη 5,30 %
Στα νησιά του Αιγαίου 9,48 %
Στην Κρήτη 3,29 %
Στην περιφέρεια της πρωτεύουσας 10,31 %
Και το υπόλοιπο 0,22 % σε άγνωστη τοποθεσία

Πυρκαγιές στην Ελλάδα

    Έρευνες αναφέρουν πως κατά τα προγεωργικά χρόνια η δασοκάλυψη έφτανε στο 80%. Με την ανάπτυξη της κτηνοτροφίας κατά τη νεολιθική εποχή (8000- 6000 πΧ) οι άνθρωποι έβαζαν φωτιές στην ύπαιθρο, που μπορεί να έκαιγαν για μήνες, με σκοπό να δημιουργηθούν βοσκοτόπια και χώρος για την ανάπτυξη των οικισμών. Στην Αρχαία Ελλάδα ο Πλάτωνας θρηνεί για τη χαμένη ομορφιά του Υμηττού, που παραδόθηκε στις φλόγες. Για μια μεγάλη περίοδο και ιδιαίτερα με το τέλος της ελληνιστικής περιόδου και την αρχή των ρωμαϊκών χρόνων έγινε πεδίο εισβολών και μαχών, με αποτέλεσμα να αποδασωθεί μεγάλο μέρος της.
    Την περίοδο μετά την Τουρκοκρατία οι Έλληνες επιδίδονται σε μια άνευ προηγουμένου καύση των δασών. Ο Άρειος Πάγος επισημοποιεί την καταστροφή κοινοποιώντας ότι η προστασία των δασών δεν ενδιαφέρει το κράτος. Τα δάση γίνονται βοσκοτόπια ή αποδίδονται σε καλλιέργεια. Ο Εμμανουήλ Ροΐδης στις αρχές του 19ου αι. περιγράφοντας την κατάσταση γράφει: « Τα δέντρα δεν έχουσι ψήφους ενώ οι ποιμένες έχουσι» . Στην Άνδρο το 1890 δάση από σφεντάμια , δρυς, αγριοκαστανιές έγιναν κάρβουνο. Σώζονται ακόμη τα καμίνια που βρίσκονται στις κορυφογραμές της "Κουβάρας" και του "Μελιού".

«Πυρ-Φωτιά»

  Το πυρ-φωτιά αποτελεί ίσως την πιο απλή και βασική μορφή ενέργειας, που συνοδεύει τον άνθρωπο απ’ τις αρχές της ύπαρξής του. Δεν αποτελεί ανθρώπινη ανακάλυψη. Οι πυρκαγιές, που προέρχονταν απ’ τα πυρακτωμένα ποτάμια λάβας ενός ηφαιστείου, οι πτώσεις των κεραυνών στην γη και οι τυχαίες αυταναφλέξεις λόγω της ξηρασίας και των υψηλών θερμοκρασιών, αποτέλεσαν φυσικό φαινόμενο.  

  Πολύ αργότερα ο άνθρωπος ονόμασε τo φαινόμενο αυτό πυρ ή φωτιά και το αντιμετώπισε με φόβο, απορία και θαυμασμό.

   Ετυμολογικά οι ρίζες «πυ-ρ», «φυ-ρ», «φυ-σ», «φω-σ», «φω-τ», «φα-ο» είναι κοινές. Απ’ την ρίζα πυ- γεννιούνται οι λέξεις πυρά, πυραμίς, πυρήν, πύθων. Από την ρίζα φυ- γεννιούνται οι λέξεις φύσις, φύσα (ενέργεια, εισπνοή), φύω, φυτόν (αυτό που γεννιέται-ζη), φυλή (γενεά-γέννησις), φύλον κ.α. Επίσης οι λέξεις φως, φωτιά, φωνή παράγονται από την ίδια ρίζα. Ίσως και η λαϊκή ρήση «στο πι και φι», δηλαδή κάτι που γίνεται πολύ γρήγορα, να συμβολίζει τη γρήγορη μετάδοση της φλόγας και την εμφάνιση της φωτιάς.