Δράσεις ευρωπαϊκού προγράμματος Life στην Άνδρο

Γέφυρα ζωής για την σωτηρία μίας γερακίνας

Μέλος του ΚΠΕ Κορθίου (Βίκυ Κούζα) εντόπισε την εικονιζόμενη ποντικοβαρβακίνα (Buteo – buteo), η οποία κάθονταν στη μέση του αυτοκινητόδρομου επάνω από το χωριό Λιβάδια. Πιθανόν να είχε τραυματισθεί από πρόσκρουση σε καλώδια της ΔΕΗ. Στη συνέχεια χρειάσθηκε η ευαισθησία πολίτη (Αντ. Κορκόδειλος), η άμεση κινητοποίηση μελών του Συλλόγου Εθελοντών  Δασοπυροσβεστών  Άνδρου ( Σ.Ε. Δ.Α.) και οι πρώτες βοήθειες της Κτηνιάτρου Σμαράγδας Βελούδου  για να  διατηρηθεί στη ζωή  η  όμορφη γερακίνα που βρέθηκε  πεσμένη στη διασταύρωση του  δρόμου  Βραχνού-Λειβαδίων στις 29 Απριλίου.  Στις 30 Απριλίου το απόγευμα , ταξίδεψε με το Super  Ferry  για να την περιλάβει  το Κέντρο

Προστασίας και Περίθαλψης  Άγριας Ζωής  «Αnima».   Η Ευαγγελία που την φρόντισε  επί

διήμερο, της χάρισε το όνομα  “Ε-vita”  και την περιμένει να γυρίσει  υγιής  για να

συνεχίσει τις όμορφες πτήσεις της  στον Ανδριώτικο ουρανό.

Ποντικοβαρβακίνα (Buteo buteo)

  To πιο τυπικό αρπακτικό της Ελλάδας.  Είναι μετρίου μεγέθους, με κοντή ουρά, στρογγυλεμένες αλλά μακριές φτερούγες και κοντό λαιμό. Φωλιάζει σε ψηλά δέντρα σε όλη την Ηπειρωτική Ελλάδα και στα περισσότερα από τα μεγάλα νησιά και προτιμά να τρέφεται με ποντικούς.

Πετρίτης (Falco peregrinus)

   Πετρίτης: μεγαλόσωμο πτηνό, με χοντρό μαύρο μουστάκι, αρκετά στρογγυλεμένο. Είναι το πιο διάσημο γεράκι στον κόσμο και εξαιρετικός κυνηγός. Η ταχύτητά του όταν επιτίθεται από ψηλά φτάνει τα 400 χλμ την ώρα γι΄αυτό και μπορεί και πιάνει τα γρηγορότερα θηράματα. Ζει στις ορθοπλαγιές των βουνών και στα ξέφωτα των δασών, φωλιάζει  σε ασφαλή βράχια. Είναι μεταναστευτικό πουλί  και τρέφεται με μεσαίου μεγέθους πουλιά, τρωκτικά και αμφίβια.

Κιρκινέζι (Falco naumanni)

 Κιρκινέζι (Falco naumanni ): είδος γερακιού, που μοιάζει με το βραχοκιρκίνεζο, αλλά διαφέρει στο ότι είναι ανοιχτόχρωμο από κάτω, με γωνιώδη ουρά και έχει πιο ενεργό πέταγμα. Πρόκειται για το πιο κοινό γεράκι σε Ελλάδα και Ευρώπη, το οποίο και συμπεριλαμβάνεται στα παγκόσμια απειλούμενα είδη, καθώς η μείωση του πληθυσμού του είναι ραγδαία τα τελευταία χρόνια.
    Το χειμώνα είναι απίθανο να το δούμε στη χώρα μας εκτός από εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις. Νωρίς την άνοιξη θα το δούμε σε μεγάλες ομάδες σε στήλους της ΔΕΗ ή του ΟΤΕ ή σε μεμονωμένα δέντρα στον κάμπο. Η διατροφή του περιλαμβάνει σε μικρό ποσοστό ποντίκια και σαύρες.
   Οι αλλαγές στη Γεωργία με την εντατικοποίηση των καλλιεργειών, τις αρδεύσεις, τη χρήση εντομοκτόνων και την καταστροφή των χέρσων εκτάσεων έχουν περιορίσει τη διαθέσιμη τροφή για το κιρκινέζι.

Αρτέμης (Calonectris diomedea )

Αρτέμης (Calonectris diomedea ): πτηνό, μήκους 50 εκ., με αεροδυναμικό σχήμα και μακριές στενές φτερούγες. Πετάει άνετα όταν ο άνεμος είναι τουλάχιστον 4 μποφόρ, τρέφεται με ψάρια και καλαμάρια, που πιάνει στην επιφάνεια ή βουτώντας λίγα μέτρα. Στην Ελλάδα φωλιάζει σε νησίδες στο Κεντρικό και Νότιο Αιγαίο καθώς και στο Νότιο Ιόνιο και γύρω από την Κρήτη. Αποτελεί μεταναστευτικό είδος, το οποίο έρχεται το Μάρτιο και φεύγει τον Οκτώβριο. Οι βασικότερες απειλές για τον Αρτέμη είναι η ελάττωση της φυσικής του τροφής λόγω της υπεραλίευσης στη Μεσόγειο, η υποβάθμιση των ακατοίκητων νησίδων λόγω ανθρώπινων κατασκευών , καθώς επίσης και τα παραγάδια στα οποία μπορεί να παγιδευτεί προκειμένου να αρπάξει το δόλωμα από το αγκίστρι.

Μαυροπετρίτης (Falco eleonorae)

   Μαυροπετρίτης (Falco eleonorae): σκουρόχρωμο, μεσαίου μεγέθους, μεταναστευτικό γεράκι με μακριές φτερούγες, το οποίο εμφανίζεται στη Μεσόγειο τον Απρίλιο. Η Ελλάδα θεωρείται ως η πιο σημαντική χώρα για τη διατήρηση και την επιβίωση του συγκεκριμένου είδους, αφού φιλοξενεί κατά την περίοδο της αναπαραγωγής πάνω από το 85% του παγκόσμιου πληθυσμού.
Το μεγαλύτερο χαρακτηριστικό του είναι ότι αναπαράγεται πολύ πιο αργά σε σχέση με τα άλλα μεταναστευτικά πουλιά. Έρχεται στη χώρα μας τέλη Απριλίου και φεύγει τέλη Οκτωβρίου με αρχές Νοεμβρίου. Η δίαιτα του Μαυροπετρίτη μέχρι και τα τέλη Ιουλίου, οπότε έχει ολοκληρωθεί η ωοτοκία, αποτελείται κυρίως από μεγάλα έντομα όπως πεταλούδες, ιπτάμενα μυρμήγκια, λιβελλούλες, τζιτζίκια και σκαθάρια τα οποία συλλαμβάνει στον αέρα με τα νύχια του, επάνω από τα νησιά ή τη θάλασσα. Κατά τη διάρκεια της επόμενης περιόδου και μέχρι τον Οκτώβριο, τρέφεται αποκλειστικά με μεταναστευτικά πουλιά, μία πηγή τροφής που, θεωρητικά, είναι ανεξάντλητη. Φωλιάζει σε φυσικές κοιλότητες βράχων, σε μικρές νησίδες αλλά και σε εσωτερικά βράχια.

Λευκοτσικνιάς (Egretta garzetta)

   Λευκοτσικνιάς (Egretta garzetta): επιδημητικό πουλί για τη χώρα μας, φωλιάζει κατά αποικίες σε παραποτάμια ή παραλίμνια δάση και τρέφεται με ψάρια, βατράχια, έντομα, νερόφιδα, κλπ. Είναι ένα πολύ όμορφο πουλί, με εκθαμβωτικά λευκό χρώμα, με μαύρο ράμφος μακρύ και λεπτό.

Ξεφτέρι (Accipiter nisus)

   Ξεφτέρι - Accipiter nisus : συναντάται σε ποικιλία δασών και είναι ένας εξαιρετικός κυνηγός. Είναι νευρικό γεράκι, με λεπτό και ντελικάτο σώμα. Το θηλυκό είναι περίπου διπλάσιο από το αρσενικό. Όλα τα μικρόπουλα , εντομοφάγα ή κοκκοφάγα περιλαμβάνονται στην κυνηγετική του δράση, με μικρότερο ενδιαφέρον ίσως, ενώ προτιμά μεγαλύτερα είδη, όπως περιστέρια, καρακάξες, νερόκοτες, ακόμη και πέρδικες. Το στήθος του έχει στενές ευδιάκριτες ραβδώσεις στο χρώμα του σχιστόλιθου (το αρσενικό) ή ξανθοκάστανες (το θηλυκό) και κίτρινα πόδια. Όταν πετάει τα φτερά του είναι στρογγυλά και καταλήγουν σε δάκτυλα. Έχει Μέγεθος 28 έως 38 εκ.

Κρυπτοτσικνιάς (Ardeola ralloides)

Κρυπτοτσικνιάς: μικρόσωμος ερωδιός, ο οποίος ανήκει στην τάξη των Πελαγόμορφων. Είναι μεταναστευτικό είδος, που φτάνει το Μάρτιο και αναχωρεί το Σεπτέμβριο. Έχει κοντό λαιμό και πόδια και εντυπωσιακό χρωματισμό. Δεν είναι θορυβώδες πουλί και η φωνή του ακούγεται μόνο κατά την αναπαραγωγή. Τρέφεται με βατράχια, έντομα ή μικρά ψάρια.

Σπιζαετός (Hieraaetus fasciatus)

Σπιζαετός: Eίδος αετού μεσαίου μεγέθους (65-72 εκ.), που συναντάται στις Μεσογειακές περιοχές. Ζεί σε χαμηλού και μεσαίου υψομέτρου ορεινές περιοχές, (ως 1500 μ.), σ΄αυτές που είναι κυρίως θερμές και βραχώδεις. Τρέφεται με μεσαίου μεγέθους θηλαστικά και πουλιά, κουνέλια, πέρδικες, λαγούς ή σκίουρος. Είναι σπάνιο είδος με ακανόνιστη κατανομή στη Μεσόγειο. Ο πληθυσμός του στην Ελλάδα υπολογίζεται σε 85 με 105 ζευγάρια. Οι κυριότερες γνωστές απειλές που αντιμετωπίζει ο σπιζαετός είναι η καταστροφή των βιότοπων, η ενόχληση στις θέσεις φωλιάσματος (λόγω αύξησης του τουρισμού) καθώς η διάνοιξη δρόμων και πιθανώς η έλλειψη τροφής σε ορισμένα μέρη. Ένα τουλάχιστον ζευγάρι φιλοξενείται στην Άνδρο, αφού φωλιάζει στα Διποτάματα.

Ορνιθοπανίδα της Άνδρου

    Στην Άνδρο έχουν παρατηρηθεί 180 είδη πτηνών, από τα οποία 46 φωλιάζουν στο νησί. Σημαντικές περιοχές για τα πουλιά της Άνδρου, είναι αυτές του κεντρικού τμήματος του νησιού. (κόλπος Βιταλίου, τα βουνά Αγ. Σαράντα και Πέταλο, ο όρμος Άχλα). Μεγάλο ορνιθολογικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ρέματα Βόρης και Άρνης, τα οποία υπάγονται σε περιοχή Natura 2000. Τα σημαντικότερα προστατευόμενα είδη ορνιθοπανίδας της Άνδρου είναι τα εξής:

    Πορφυροτσικνιάς (Ardea purpurea): έχει 79 εκατοστά μήκος, εντυπωσιακό χρωματισμό, μαύρο στέμμα και λοφίο. Αντίθετα με τον Σταχτοτσικνιά, είναι καθαρά μεταναστευτικό είδος, που έρχεται στην Ελλάδα την άνοιξη και φεύγει το φθινόπωρο. Καμουφλάρεται τέλεια μέσα στις καλαμιές και στους αγρούς λόγω της μορφής και του χρώματός του. Τρέφεται με μικρά πουλάκια, ψάρια, αμφίβια, ασπόνδυλα και με μικρά θηλαστικά.